Kleintjes worden groot — en vals

Mijn favoriete stripheld is zonder twijfel Dagobert Duck. Ik vind het prachtig om te lezen hoe hij de opbrengsten van zijn goudmijn investeert in een lokale Canadese bank, en zo de grondslag legt voor het grootste zakenimperium ter wereld. Het levensverhaal van Oom Dagobert benadrukt dat hij — zeker in het begin — elke cent eerlijk en door hard werken verdiend heeft.

Veel start-ups beginnen ook met de droom eerlijk geld te verdienen, en soms zelfs met een visie voor een betere wereld — iets waar Dagobert wat minder mee bezig is. Starbucks veranderde koffie in een luxeproduct en bedrijven als Google en Facebook maakten de grote wereld een stuk kleiner. En de samen-leving verkeerde in jubelstemming toen Uber opkwam als alternatief voor de ‘oplichters’ in de taxibranche.

Gedurende zijn leven verandert Dagobert steeds meer in een norse wantrouwige eend, die belasting ontduikt (en voor de liefhebber: ontwijkt), maling heeft aan milieuregels en zijn familie uitbuit met een uurloontje van 30 cent.

Ook veel sympathieke start-ups verliezen hun onschuld naarmate ze groot worden. Uber hinderde opzettelijk zijn concurrenten door valse taxiritten te bestellen, Starbucks houdt er — samen met vele anderen — een dubieuze belastingmoraal op na, terwijl bedrijven als Google en Facebook systematisch onder vuur liggen vanwege privacy.

Recentelijk bleek dat Zenefits, de snelst groeiende start-up van Silicon Valley in 2015, gefraudeerd heeft met diploma’s voor verzekeringsagenten. En zo zijn er nog tal van andere verhalen. Het is blijkbaar niet eenvoudig om netjes zaken te doen in een hypercompetitieve markt, waarin je moet blijven groeien om je investeerders tevreden te houden.

Er zijn ook enige lichtpuntjes. Dagobert blijkt elke keer toch wel van zijn familie te houden en de koffie van Starbucks wordt ethisch geproduceerd. Google is niet alleen een uitstekende werkgever, maar schakelt ook steeds meer over op duurzame energie. Dit soort initiatieven zijn nodig om de sympathie van het publiek en overheden te behouden en bij te dragen aan een betere wereld. Sommige ondernemers gaan hierin heel ver. Mark Zuckerberg geeft veel van zijn geld weg. Althans: hij brengt dit onder in een investeringsfonds. Hij lijkt dus toch een beetje op de ouwe Dagobert Duck.

Posted in Media.